Certyfikat RWS - co to jest i co oznacza dla wełny merino?

Kupując ubranie z wełny merino, być może zastanawiałeś się, co tak naprawdę kryje się za informacją na metce. Certyfikat RWS to skrót, który warto znać, jeśli zależy Ci na tym, skąd pochodzi wełna w Twoim ubraniu.

Czym jest certyfikat RWS?

RWS, czyli Responsible Wool Standard, to międzynarodowy system certyfikacji zarządzany przez organizację Textile Exchange. Określa wymagania, jakie muszą spełniać hodowcy owiec i wszyscy kolejni uczestnicy łańcucha dostaw, żeby wełna mogła trafić do końcowego produktu, czyli odzieży z potwierdzonym, odpowiedzialnym pochodzeniem.

RWS zaczyna kontrolę od początku, czyli od farmy i pastwiska. Wymaga audytów niezależnych kontrolerów i dokumentowania każdego etapu produkcji. Każda partia wełny jest śledzona od momentu strzyżenia aż do producenta ubrań.

Warto też wiedzieć, że RWS dotyczy wyłącznie wełny owczej. Dla innych włókien zwierzęcych, takich jak alpaka czy puch, Textile Exchange zarządza osobnymi standardami z tej samej rodziny, czyli RAS i RDS.

Warto dodać, że standardy branżowe mogą ulegać zmianom i się rozwijać. Textile Exchange ujednolica swoje systemy certyfikacji i wprowadza nowy standard Materials Matter Standard, który w przyszłości zastąpi między innymi RWS. Nowe zasady zaczną obowiązywać 31 grudnia 2026 roku, ale pełne przejście na nowy standard nastąpi do 31 grudnia 2027 roku. Do tego czasu certyfikaty RWS nadal pozostają ważne. Będzie on obejmował między innymi wymagania dotyczące pochodzenia surowców, dobrostanu zwierząt, ochrony środowiska i kontroli łańcucha dostaw.

Co sprawdza RWS na farmie?

Fundament RWS stanowi zasada Pięciu Wolności, czyli zestaw międzynarodowych kryteriów ochrony zwierząt pod opieką człowieka. Owce merino w certyfikowanych hodowlach muszą mieć zagwarantowane:

stały dostęp do czystej wody i odpowiedniej diety;
schronienie przed ekstremalnymi warunkami pogodowymi i miejsce do odpoczynku;
szybką diagnozę i leczenie w razie choroby lub urazu;
wystarczającą przestrzeń i możliwość wyrażania naturalnych zachowań;
warunki wykluczające strach i stres.

Jednym z najbardziej kategorycznych wymogów RWS jest bezwzględny zakaz mulesingu. To bolesna procedura wycinania pasów skóry z okolic zadu owiec, stosowana w niektórych krajach jako metoda zapobiegania infekcjom. RWS nie dopuszcza tu żadnych wyjątków i wymaga od hodowców stosowania alternatywnych metod, na przykład doboru genetycznego owiec o mniejszej liczbie fałd skórnych czy precyzyjnego zarządzania higieną stada.

Owce merino ze względu na obfite runo i charakterystyczną budowę skóry były historycznie szczególnie narażone na tę praktykę, zwłaszcza w Australii. Jeśli ubranie, które kupujesz, pochodzi z certyfikowanej hodowli RWS, żadna z owiec dających surowiec do tego ubrania przez to nie przeszła.

Wełna merino w paterns pochodzi z Nowej Zelandii, gdzie mulesing jest oficjalnie zakazany. To nie przypadek. Nowa Zelandia od lat wyznacza najwyższe na świecie standardy hodowli owiec merino.

RWS a środowisko naturalne

RWS to nie tylko dobrostan zwierząt. Hodowcy muszą też wykazać, że dbają o tereny, na których żyją owce. Audytorzy sprawdzają między innymi zachowaną bioróżnorodność, rotacyjny wypas i zarządzanie zasobami wodnymi.

RWS wykracza poza kwestie zwierzęce, kładąc duży nacisk na ekologię pastwisk. Hodowcy muszą wykazać się odpowiedzialnym podejściem do zarządzania ziemią, co obejmuje ochronę zdrowia gleby, wspieranie bioróżnorodności oraz ochronę rodzimych gatunków roślin. To szczególnie ważne w Australii i Nowej Zelandii, głównych regionach hodowli owiec merino, gdzie intensywny wypas mógłby prowadzić do erozji gleby i degradacji terenów. Tamtejsze ekosystemy kształtowały się w zupełnie innych warunkach, dlatego obecność zwierząt kopytnych oraz nadmierne wyjadanie roślinności mogą łatwo zniszczyć delikatną strukturę gleby i przyspieszyć pustynnienie. Aby temu zapobiec, RWS wymaga stosowania m.in. rotacyjnego wypasu, który daje naturze czas na regenerację.

Zdrowe pastwisko to zdrowe owce, a zdrowe owce to lepsza wełna.

Od farmy do gotowego ubrania

Posiadanie certyfikowanej farmy to dopiero początek. Żeby ubranie mogło być oznaczone jako zgodne z RWS, certyfikacja musi obejmować każdy etap łańcucha dostaw, od przędzalni po gotową odzież. Każda partia towaru jest dokumentowana certyfikatami transakcyjnymi (TC), które potwierdzają, że wełna RWS nie została zmieszana z surowcem nieznanego pochodzenia.

Jak to wygląda w paterns?

W paterns większość ubrań powstaje ze 100% wełny merino. Wyjątkiem są skarpetki i rajstopy, w których wzmacniamy pięty i palce. Niezależnie jednak od produktu, wełna merino zawsze jest w centrum naszej uwagi.

Wełna merino, której używamy, pochodzi z Nowej Zelandii. Po przędzeniu we Włoszech, trafia do dziewiarni w Danii i Estonii. To właśnie tam powstają nasze dzianiny o gramaturze 150 g i 180 g z certyfikatem RWS.

Kolejny krok to Polska. Tutaj dzianiny są barwione i zadrukowywane w nasze wzory. Ulokowanie tego etapu w Unii Europejskiej nie jest przypadkowe – unijne prawo narzuca jedne z najsurowszych na świecie norm dotyczących chemii stosowanej w procesach barwienia, co przekłada się na bezpieczeństwo gotowego produktu dla Twojej skóry. Następnie materiały trafiają do niewielkich, rodzinnych szwalni w kilku polskich miastach, gdzie szyjemy nasze ubrania.

RWS to ważny, ale nie jedyny certyfikat w naszym procesie. Partnerzy, z którymi współpracujemy na etapach przędzenia, dziania czy barwienia, posiadają również szereg innych międzynarodowych certyfikatów ekologicznych i prozdrowotnych (m.in. GOTS czy OEKO-TEX® STANDARD 100). Więcej szczegółów o nich znajdziesz na stronie transparentność.

Najważniejszy w tym gronie jest jednak certyfikat Woolmark, który dla nas jako producentów jest zarazem najbardziej kompleksowy. Wbrew pozorom nie sprawdza wyłącznie gotowego ubrania. Podobnie jak RWS, weryfikuje też pochodzenie i jakość samego włókna. Potwierdza, że wełna pochodzi z postrzyżyn żywych owiec, a nie z uboju czy recyklingu, i bada jej grubość w mikronach, czyli to, co decyduje o miękkości materiału.

Na tym nie koniec. Woolmark testuje też, jak zachowuje się uszyte ubranie: jego trwałość, kurczliwość po praniu oraz odporność kolorów na blaknięcie i kontakt z wodą czy potem. To jeden z niewielu certyfikatów, który łączy kontrolę surowca z testami końcowego produktu na każdym etapie produkcji – od wyboru wełny, przez przędzę i dzianinę, aż po gotowe ubranie.

paterns jako pierwsza polska marka odzieżowa otrzymała certyfikat Woolmark nie dla pojedynczego produktu, ale dla całego brandu. To oznacza, że certyfikat obejmuje wszystko, co szyjemy, a nie tylko wybrane modele. Woolmark wymaga od nas spójności na każdym kroku produkcji, a nie jednorazowej kontroli.