5 sposobów na ochronę przed słońcem i promieniami UV

Po kapryśnym i deszczowym maju wreszcie możemy cieszyć się ciepłem słońca na skórze – i poczuć, jak bardzo nam tego brakowało. Ciepłe dni zachęcają do aktywności na świeżym powietrzu, a dla fanów outdooru to idealny moment na trekking, rower czy wspinaczkę. Jednak czy jesteśmy odpowiednio przygotowani na słońce, które może nie tylko poprawić nasz nastrój, ale także stanowić zagrożenie dla naszej skóry? W tym artykule dowiesz się, jak skutecznie chronić się przed promieniowaniem UV, co oznacza UPF i jak wybierać odpowiednią odzież ochronną.

Ochrona przed słońcem – dlaczego jest ważna?

Słońce to energia, dobra zabawa i witamina D. Ale też ryzyko. Przede wszystkim, promieniowanie UV przyspiesza starzenie się skóry, powodując jej zwiotczenie, plamy pigmentacyjne oraz zmarszczki. Co gorsza, nadmierne wystawienie skóry na słońce może prowadzić do nowotworów skóry, w tym czerniaka. Dlatego konieczne jest stosowanie ochrony, aby cieszyć się słońcem bez negatywnych skutków zdrowotnych.

W górach, podczas intensywnego wysiłku czy długiego dnia na dworze krem z filtrem może spłynąć razem z potem. A im wyżej wchodzisz, tym promieniowanie UV jest silniejsze. Dlatego ochrona przed słońcem to nie tylko krem, ale też mądre wybory odzieżowe i akcesoria.

Promienie UV – Czym są i dlaczego są niebezpieczne?

Promieniowanie UV to niewidzialne dla oka promieniowanie, które dociera do naszej skóry, wywołując szereg niekorzystnych reakcji. Istnieją trzy główne typy promieni UV:

• UV-A: Jest odpowiedzialne za głębokie uszkodzenia skóry i starzenie się jej. Przenika przez chmury oraz szybki filtr przeciwsłoneczny.
• UV-B: Głównie odpowiedzialne za oparzenia słoneczne. Może prowadzić do uszkodzeń DNA skóry, co może sprzyjać rozwojowi nowotworów.
• UV-C: Najbardziej niebezpieczne promieniowanie, które jest w pełni pochłaniane przez atmosferę i nie dociera do powierzchni Ziemi.

Chociaż nasza skóra posiada pewną naturalną ochronę w postaci melaniny, nie zawsze wystarcza ona, aby zminimalizować ryzyko poparzeń słonecznych. Warto wspomagać się dodatkową ochroną, zwłaszcza w przypadku osób o jasnej karnacji.

Co nas chroni przed słońcem?

• Filtry UV (SPF) – Kosmetyki ochronne zawierające filtry SPF pomagają chronić skórę przed uszkodzeniem. Warto jednak pamiętać, że musimy je reaplikować, zwłaszcza w przypadku dużej aktywności fizycznej.
• Ubrania chroniące przed słońcem – Syntetyczne materiały (poliester, nylon) mają wysoki UPF, ale to ubrania z naturalnej wełny merino są naszym faworytem. Koszulki chroniące przed słońcem z merino są przewiewne, oddychające i nie gryzą nawet w upał.
• Cień i osłony – Szukaj cienia, korzystaj z parasola, daszka, kapelusza.
• Witamina D – Umiarkowana ekspozycja na słońce jest niezbędna do produkcji witaminy D, która wspiera zdrowie kości i układ odpornościowy. Pamiętajmy jednak o zrównoważeniu tej ekspozycji, by nie dopuścić do uszkodzeń skóry. Słońce jest potrzebne do jej produkcji, ale wystarczy kilka minut ekspozycji dziennie. Nie warto ryzykować poparzeń!
• Okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV – Oczy też potrzebują ochrony.

Słońce a lokalizacja – kiedy trzeba uważać najbardziej?

Nie każde miejsce jest narażone na takie samo promieniowanie UV. Wysokość nad poziomem morza, szerokość geograficzna, a także pora dnia mają kluczowe znaczenie dla intensywności promieniowania. W górach, gdzie promieniowanie UV jest silniejsze, należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ im wyżej jesteśmy, tym większe ryzyko poparzeń. Pamiętaj również, że zima również wiąże się z zagrożeniem. Śnieg odbija promienie słoneczne, co zwiększa ich intensywność. Warto być szczególnie ostrożnym podczas aktywności w górach zimą, jak np. narciarstwo. Zasada jest prosta: im wyżej i jaśniej, tym większa czujność.

UPF 50 – co to znaczy?

UPF (Ultraviolet Protection Factor) to wskaźnik ochrony przed promieniowaniem UV w ubraniach. Im wyższy współczynnik UPF, tym lepsza ochrona przed szkodliwymi promieniami słonecznymi. UPF 50 oznacza, że przez materiał przedostaje się tylko 2% promieni UV – to poziom ochrony porównywalny z wysokim filtrem w kremie. Dla porównania: zwykła bawełniana koszulka ma UPF ok. 5 (przepuszcza aż 20% promieni UV!). Wybieraj ubrania z wysokim UPF – najlepiej powyżej 40.

Czy promienie UV przechodzą przez ubranie?

Tak, przez większość zwykłych ubrań promienie UV przechodzą. Zwykła bawełniana koszulka nie zapewnia wystarczającej ochrony przed słońcem. Warto sięgnąć po odzież zaprojektowaną specjalnie w celu ochrony przed promieniowaniem UV, szczególnie w przypadku intensywnych aktywności na świeżym powietrzu. Jeśli chcesz realnej ochrony, postaw na odzież z wysokim UPF, np. z wełny merino. To naturalna ochrona przed słońcem.

Ubrania chroniące przed słońcem – merino na lato

Nowoczesna technologia pozwala na tworzenie tkanin, które skutecznie chronią przed promieniowaniem UV. Ubrania z syntetycznych materiałów, takich jak poliester czy nylon, mają wysoki współczynnik UPF. Jednocześnie naturalne tkaniny, jak wełna merino, oferują wyjątkową ochronę przed słońcem. Badania wykazały, że większość próbek wełny merino ma UPF powyżej 50, co zapewnia doskonałą ochronę przed UV. Dodatkowo, wełna merino jest przewiewna, oddychająca i ma właściwości termoregulacyjne, co czyni ją idealnym wyborem do aktywności outdoorowych.

Analiza 236 tkanin odzieżowych przeprowadzona przez dr Thilo Gambichlera w 2001 roku wykazała, że zdecydowana większość (70%) próbek wełny merino miała wskaźnik UPF powyżej 50, a pozostałe powyżej 40. To potwierdza, że wełna merino oferuje doskonałą ochronę przed promieniowaniem UV, porównywalną z wysokiej jakości filtrami przeciwsłonecznymi.

Co to oznacza w praktyce? Możesz cieszyć się słońcem, nie martwiąc się o poparzenia. Oprócz ochrony UV, cienka wełna merino jest przewiewna, oddychająca i ma właściwości termoregulacyjne. Dzięki temu utrzymuje komfortową temperaturę ciała w upale, odprowadza wilgoć i zapobiega przegrzaniu. Jest miękka i nie podrażnia skóry, co czyni ją odpowiednią nawet dla osób z wrażliwą skórą czy atopowym zapaleniem skóry.

Jaki kolor najlepiej odbija promienie słoneczne?

Kolor odzieży ma znaczenie w ochronie przed słońcem. Jasne kolory, jak biały czy beżowy, odbijają promienie słoneczne i pomagają utrzymać komfortową temperaturę. Ciemne barwy (czarny, granat) pochłaniają słońce i mogą powodować szybsze przegrzewanie. Dlatego warto wybierać odzież w jasnych kolorach, szczególnie podczas słonecznych dni. 

Ochrona przed słońcem – akcesoria, o których warto pamiętać

• Nakrycie głowy np. kapelusz z szerokim rondem lub czapka z daszkiem – chronią twarz i kark.
• Okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV – nie tylko styl, ale i zdrowie.
• Bluzka z długim rękawem z merino – cienka jak mgiełka, a chroni lepiej niż krem z filtrem.
• Chusta lub komin na szyję – dodatkowa ochrona dla wrażliwych miejsc.

Podsumowanie

Odpowiednia ochrona przed słońcem to klucz do zdrowia i komfortu podczas każdej przygody na świeżym powietrzu. Dbaj o swoją skórę i ciesz się bezpiecznymi chwilami na słońcu! Odpowiednia ochrona przed słońcem to nie tylko krem z filtrem. To także mądre wybory odzieżowe, jasne kolory i akcesoria, które chronią Twoją skórę.

Chcesz wiedzieć więcej o właściwościach merino? Sprawdź nasze inne artykuły na blogu lub napisz do nas – chętnie doradzimy, jak wybrać najlepszą koszulkę na lato!

Źródła:

1. Gambichler T, Rotterdam S, Altmeyer P, Hoffmann K. Protection against ultraviolet radiation by commercial summer clothing: need for standardised testing and labelling. BMC Dermatol. 2001;1:5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC59842/, [dostęp z dn. 08.06.2025].